Onverwerkte trauma’s kunnen diepe sporen nalaten, niet alleen emotioneel, maar ook fysiek en mentaal. Veel mensen die met onverwerkt trauma leven, beseffen niet hoe diep de gevolgen ervan kunnen zijn, omdat de effecten vaak onzichtbaar zijn of zich op subtiele manieren manifesteren. In dit blog leg ik uit wat onverwerkt trauma is, wat de symptomen zijn, hoe het invloed heeft op het brein en het lichaam, en hoe je kunt beginnen met de verwerking ervan. Ik illustreer dit met alledaagse voorbeelden en verwijs naar wetenschappelijke inzichten over trauma.

Wat is een onverwerkt trauma?

Trauma

Een trauma ontstaat wanneer iemand wordt blootgesteld aan een overweldigende gebeurtenis die te intens is om op dat moment goed te kunnen verwerken. Dit kan een eenmalige schokkende ervaring zijn:

Onverwerkt trauma

Maar ook langdurige stressvolle omstandigheden kunnen een traumatische impact hebben:

Fight – Flight – Freeze

Trauma is in essentie een overweldigende ervaring die het vermogen van het brein en het lichaam om ermee om te gaan, overstijgt. Tijdens de gebeurtenis probeert het zenuwstelsel zichzelf te beschermen door in een overlevingsmodus te schieten. Dit is gekend als de “fight-flight-freeze reactie“. Het brein detecteert onmiddellijk gevaar en stuurt signalen naar het lichaam om zich voor te bereiden op actie. Stresshormonen zoals adrenaline en cortisol worden vrijgegeven om ervoor te zorgen dat we klaar zijn om te vechten (fight) of te vluchten (flight). Als die reacties geen uitweg vinden (bijvoorbeeld omdat de gebeurtenis te overweldigend is of je machteloos bent), kan het lichaam in een ‘freeze’-reactie terechtkomen.

Vaak uit een onverwerkte trauma zich doorheen de jaren in allerlei klachten, vaak zonder dat mensen zich bewust zijn van de oorsprong van hun klachten.

In de dagen of weken na de traumatische gebeurtenis probeert het brein de ervaring te verwerken en op te slaan. Meestal gebeurt dit door de herinnering in de juiste context te plaatsen: een gevaarlijke situatie is nu voorbij, en je bent weer veilig. Wanneer dit niet lukt, bijvoorbeeld omdat de ervaring te overweldigend is geweest, blijft het trauma in een “actieve” staat. Dit betekent dat de herinneringen, gevoelens en fysieke reacties op het trauma niet volledig verwerkt zijn. Het trauma blijft als het ware vastzitten in je zenuwstelsel en kan later, soms jaren na de gebeurtenis, weer getriggerd worden. Vaak uit dit onverwerkte trauma zich doorheen de jaren in allerlei klachten, vaak zonder dat mensen zich bewust zijn van de oorsprong van hun klachten.

De invloed van trauma op het brein

Dit verklaart waarom veel mensen met onverwerkt trauma moeite hebben om zich veilig en ontspannen te voelen, zelfs in een rustige omgeving.

Wanneer we een traumatische gebeurtenis meemaken, wordt ons zenuwstelsel overspoeld door stresshormonen zoals adrenaline en cortisol. Het brein, specifiek de amygdala (het “alarmcentrum”), speelt hierbij een centrale rol. De amygdala is verantwoordelijk voor het detecteren van gevaar en het activeren van ons stresssysteem. Tegelijkertijd vermindert de activiteit in de prefrontale cortex. Dit is het deel van het brein dat verantwoordelijk is voor rationeel denken en besluitvorming. Dit betekent dat we minder goed kunnen nadenken of plannen wanneer we in een traumatische situatie verkeren.

Bij onverwerkt trauma blijft de amygdala overactief. Dit betekent dat het brein zelfs bij niet-bedreigende situaties constant op scherp staat. Kleine triggers, zoals een geur of een geluid, kunnen een herinnering aan het trauma oproepen. De meeste mensen zijn zich daar niet bewust van. Dit verklaart waarom veel mensen met onverwerkt trauma moeite hebben om zich veilig en ontspannen te voelen, zelfs in een rustige omgeving.

Een ander belangrijk aspect is de hippocampus, het deel van het brein dat betrokken is bij het opslaan van herinneringen. Bij mensen met trauma kan de hippocampus kleiner worden. Dit zou kunnen verklaren waarom herinneringen aan het trauma vaak fragmentarisch of vervormd zijn. Hierdoor kunnen mensen moeite hebben om bepaalde aspecten van het trauma onder woorden te brengen. Of ze zullen herinneringen aan het trauma vermijden.

Fysieke gevolgen van onverwerkt trauma

Emotionele en psychologische gevolgen

Effecten op het gedrag

Hoe kan je een onverwerkt trauma verwerken?

Het is belangrijk om te begrijpen dat de gevolgen van onverwerkt trauma niet iets zijn waar je “zomaar” vanaf komt. Het vereist moed en tijd om oude wonden te helen. Er zijn verschillende manieren om aan de slag te gaan. Het is belangrijk dat jij de manier kiest die voor jou het best aanvoelt.

Het combineren van psychotherapie met lichaamsgerichte therapie biedt een krachtig genezingsproces. Trauma heeft niet alleen invloed op de geest, maar ook op het lichaam, en door beide benaderingen te combineren, kun je trauma op een holistische manier verwerken. Waar psychotherapie helpt om de emotionele en mentale kant van het trauma te begrijpen, helpt lichaamsgerichte therapie om de fysieke spanningen en effecten van trauma los te laten. Samen helpen ze je om trauma’s diepgaand te verwerken en weer in balans te komen.

Praktijk Vibes

Psychotherapie is een belangrijke behandeling voor mensen met onverwerkt trauma. Het biedt een veilige en gestructureerde omgeving waarin trauma’s kunnen worden besproken en verwerkt. Er zijn verschillende vormen van psychotherapie die specifiek gericht zijn op trauma, elk met hun eigen methoden en voordelen.

1. Cognitieve Gedragstherapie (CGT)

CGT is een van de meest gebruikte vormen van therapie bij trauma. Het richt zich op de verbanden tussen gedachten, emoties en gedrag. Bij trauma kunnen negatieve gedachten, zoals schuldgevoelens of een laag zelfbeeld, de symptomen verergeren. CGT helpt mensen om deze ongezonde gedachtenpatronen te herkennen en te vervangen door realistischere, positievere overtuigingen.

2. Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR)

EMDR is een gespecialiseerde behandeling die bijzonder effectief is gebleken bij trauma. Het combineert gespreksvoering met oogbewegingen of andere bilaterale stimulaties, wat helpt om vastzittende traumatische herinneringen opnieuw te verwerken. Trauma’s worden vaak opgeslagen in het brein op een manier die moeilijk toegankelijk is. EMDR helpt om deze herinneringen opnieuw te activeren en te verwerken, zodat de emotionele lading ervan vermindert.

3. Narratieve therapie

Bij narratieve therapie ligt de focus op het vertellen van je levensverhaal en het herstructureren van je ervaringen. Trauma kan een verstorend verhaal vormen in iemands leven, waarbij mensen vaak het gevoel hebben dat hun leven wordt gedomineerd door de traumatische gebeurtenis. Narratieve therapie helpt je om je eigen verhaal opnieuw vorm te geven en je identiteit los te koppelen van het trauma.

4. Traumagerichte cognitieve therapie (TF-CBT)

TF-CBT is een specifieke vorm van cognitieve therapie die gericht is op jongeren en volwassenen met trauma. Deze therapie combineert elementen van CGT met trauma-specifieke technieken, zoals het geleidelijk blootstellen aan traumatische herinneringen in een veilige omgeving.

Yoga

Terwijl psychotherapie zich richt op de geest en emoties, focust lichaamsgerichte therapie op hoe trauma’s in het lichaam worden opgeslagen. Trauma kan diepe fysieke sporen achterlaten, zoals spierspanning, chronische pijn en een ontregeld zenuwstelsel. Lichaamsgerichte therapieën werken rechtstreeks met deze lichamelijke aspecten van trauma om zowel lichamelijke als emotionele genezing te bevorderen.

1. Somatic Experiencing (SE)

Somatic Experiencing is een lichaamsgerichte therapie ontwikkeld door Peter Levine. Deze therapie erkent dat trauma niet alleen in de geest, maar ook in het lichaam wordt opgeslagen. SE helpt om het autonome zenuwstelsel te reguleren door lichamelijke sensaties die met trauma gepaard gaan, te onderzoeken en te ontladen.

2. Trauma Sensitieve Yoga (TSY)

Trauma-sensitieve yoga is een aangepaste vorm van yoga die speciaal is ontworpen om mensen met trauma te helpen hun lichaam weer te ervaren en te helen. Het biedt een veilige manier om opnieuw verbinding te maken met je lichaam zonder de intense emoties die vaak met traumatische ervaringen gepaard gaan.

3. Hakomi

Hakomi is een lichaamsgerichte psychotherapie die zich richt op mindfulness en lichaamsbewustzijn. Tijdens sessies wordt het lichaam als een toegangspoort gebruikt om onderliggende emoties en overtuigingen die door trauma zijn gevormd, te onderzoeken. Hakomi helpt je om je innerlijke ervaringen te onderzoeken zonder oordeel, en moedigt je aan om de signalen van je lichaam te volgen.

4. Biodynamische craniosacrale therapie

Deze therapie richt zich op het centrale zenuwstelsel en helpt het lichaam te herstellen van trauma door te werken met subtiele bewegingen in de schedel, ruggengraat en heiligbeen. Craniosacrale therapie helpt om het zenuwstelsel te kalmeren en trauma-gerelateerde spanningen los te laten.

Misschien zijn groepstrajecten of onlinetrajecten meer jouw ding? De steun van anderen die vergelijkbare ervaringen hebben meegemaakt, kan zeer helend zijn. Het delen van je verhaal en het leren van de ervaringen van anderen zorgt voor erkenning en ondersteuning.

Het bureau Breinfijn ontwikkelde 2 programma’s die de onderliggende oorzaken van angst en stress gaan aanpakken. Ze begeleiden je naar meer emotionele en mentale vrijheid.

1. Breinfijn-programma: Angst en Paniek

Trauma kan vaak leiden tot intense gevoelens van angst en paniekaanvallen, waarbij het zenuwstelsel voortdurend in een staat van paraatheid verkeert. Herinneringen aan het trauma kunnen door kleine triggers plotseling weer opduiken, wat kan leiden tot gevoelens van machteloosheid en angst voor toekomstige situaties. Dit programma is ontwikkeld om je te helpen begrijpen hoe angst en paniek ontstaan en hoe je deze kunt loslaten.

Trauma, angst en paniek
2. No Stress-programma: Stressklachten

Zoals eerder besproken, kan onverwerkt trauma leiden tot chronische stress, wat een scala aan fysieke en emotionele klachten met zich mee kan brengen, zoals vermoeidheid, spierspanning, en slaapproblemen. Het No Stress-programma is gericht op het herstellen van de balans in je lichaam en geest door de voortdurende stresssignalen te verminderen.

Stress
Waarom zou je deelnemen aan deze programma’s?

Beide programma’s zijn ontworpen met aandacht voor de complexe aard van trauma en bieden handvatten om het trauma niet alleen te begrijpen, maar ook te verwerken. Wanneer je begint met een programma, ontvang je ondersteuning die je helpt om de controle terug te krijgen over je leven en je welzijn.

Schrijf je vandaag nog in

Als je merkt dat onverwerkt trauma je dagelijks leven beïnvloedt, zijn deze programma’s een krachtige stap in de richting van herstel. Wacht niet langer om je leven terug te krijgen. Klik op de links hieronder voor meer informatie en om je in te schrijven voor het programma dat het beste bij je past:

Door deze programma’s te volgen, krijg je de tools en inzichten die je nodig hebt om je trauma te verwerken en een lichter, gezonder leven te leiden.

Conclusie

Onverwerkt trauma kan een diepgaande invloed hebben op je dagelijks leven, zowel mentaal als fysiek. Het is van groot belang om te erkennen dat deze symptomen niet altijd direct na het trauma ontstaan en zich soms jaren later pas openbaren. Gelukkig is het mogelijk om deze gevolgen te verzachten en te herstellen met de juiste ondersteuning en behandeling. Of je nu kiest voor therapie, lichaamsgerichte behandelingen of de programma’s van Breinfijn, de weg naar herstel begint met erkenning en de wil om je trauma aan te pakken.

Neem gerust contact op via deze link als je vragen hebt over de breinfijnprogramma’s of een afspraak wenst in te plannen voor een individueel gesprek.

“Dit bericht bevat affiliate links. Dit betekent dat ik een commissie ontvang als je via deze links een aankoop doet, zonder extra kosten voor jou.”

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

DE NIEUWSBRIEF

Voor wie wil begrijpen wat eronder zit.

Af en toe een brief over wat ik bij mensen herken in een eerste gesprek. Voor wie aan de buitenkant lijkt te functioneren, maar vanbinnen voelt dat er iets niet klopt.

    Je eerste brief komt meteen na inschrijven.